Lifestyle

Soorten spiritualiteit

Er zijn veel verschillende soorten spiritualiteit, elk met verschillende voordelen en toepassingen. We behandelen in dit artikel de intellectuele, sociale, en transcendente/verlichting soorten. Maar laten we eerst enkele van de meest voorkomende categorieën van spiritualiteit definiëren. Deze categorieën zijn Mystieke spiritualiteit, Sociale spiritualiteit, en Transcendente/verlichtingsspiritualiteit. Welke ben jij? Voel je je verbonden met een van deze categorieën?

Mystieke spiritualiteit

Mystieke spiritualiteit is een mystieke stijl van aanbidding en beoefening waarin iemand met God communiseert. Ze wordt vaak in verband gebracht met buitengewone visioenen, toespraken, en bewustzijnstoestanden. Het is echter belangrijk op te merken dat niet alle vormen van mystiek hetzelfde zijn. Hoewel mystici uit verschillende tradities buitengewone gebeurtenissen kunnen hebben meegemaakt, leggen ze over het algemeen de nadruk op het gewone en behandelen ze bovennatuurlijke verschijnselen met wantrouwen. Mystici als Franciscus van Assisi, Julianus van Norwich, en Teresa van Avila hebben naar verluidt buitengewone spirituele verschijnselen ervaren, maar ook zij waarschuwen dat deze gebeurtenissen niet het doel van mystieke spiritualiteit zijn. In plaats daarvan streven ze ernaar een hechte relatie met God te ontwikkelen en de vereniging van hun geest te bereiken.

Mystici geloven dat ze door meditatie en gebed directe kennis van God en de ware aard van het bestaan kunnen krijgen. Religie, van de andere kant, houdt het geloven in een of meer goden in, en kan activiteiten inhouden zoals godsverering of de leer van een spirituele mentor. Voor velen is religie de bepalende factor van hun spiritualiteit. Het is echter belangrijk op te merken dat veel moderne mystici niet alleen mystiek beoefenen.

Intellectuele spiritualiteit

De term “intellectuele spiritualiteit” beschrijft een soort spiritualiteit die gebaseerd is op kennis en analyse van de verschillende aspecten van religie en spiritualiteit. Ze wordt vaak in verband gebracht met de studie van religie, vooral van theologie. Veel religieuze gemeenschappen beoefenen dienstverlenende spiritualiteit. Volgens de definitie van spiritualiteit is deze vorm van geloof het geloof in het bestaan van een transcendente werkelijkheid, of een directe ervaring van God. In een christelijke context kan deze vorm van spiritualiteit gekarakteriseerd worden als geloof in een bepaalde God of een spirituele ervaring.

Veel mensen staan wantrouwig tegenover het begrip intellectuele spiritualiteit, vanwege het wijdverbreid zijn van bedriegers en charlatans op dit gebied. Het is echter belangrijk te bedenken dat elk beroep zowel eerlijke mensen kent als mensen die snel geld willen verdienen. Slechte keuzes maken ondermijnt iemands vermogen om de wereld te vertrouwen, ongeacht wat het beroep is. Als zodanig is intellectuele spiritualiteit een goede optie voor ruimdenkende mensen die bereid zijn het begrip geloof te omarmen.

Sociale spiritualiteit

Een recent artikel gepubliceerd in het Journal of Sociology and Social Work onderzocht de rol van maatschappelijk werkers bij de aanpak van spiritualiteit. Dit nieuwe begrip van spiritualiteit in het maatschappelijk werk kan de beoefenaars op vele manieren ten goede komen. Door over spiritualiteit te leren, kunnen ze de sterke kanten en beperkingen van hun cliënten beter begrijpen, en een holistische benadering van de behandeling ontwikkelen. Deze benadering kan cliënten mondiger maken en nieuwe deuren van mogelijkheden openen. Maatschappelijk werkers zouden moeten overwegen om sociale spiritualiteit aan hun repertoire van vaardigheden toe te voegen voordat ze met veldwerk beginnen.

Vaak gaat het bij spiritualiteit om subjectieve praktijken, zoals rituelen, maar het is evengoed mogelijk om sociaal-gebaseerde activiteiten te ontplooien. Door zich met zulke activiteiten bezig te houden, kunnen mensen een diepere gevoeligheid voor geest opbouwen en de opvatting aanvechten dat spiritualiteit iets innerlijks van een persoon is. Sociale actie is een manier om sociale spiritualiteit te ontwikkelen, op verschillende manieren, waaronder collectieve inspanning en evenwicht tussen werk en privé-leven. Sociale spiritualiteit houdt in dat je de spiritualiteit in anderen zoekt, terwijl sociale actie een uiting van de geest is.

Transcendente/verlichtingsspiritualiteit

Wat is het verschil tussen transcendente/verlichtingsspiritualiteit en immanente spiritualiteit? Eenvoudig gezegd is verlichting een gemoedstoestand die door iedereen ervaren kan worden. Beide streven naar het ontwaken van de ware aard van de werkelijkheid. Het verschil zit in de manier waarop men verlichting bereikt. Terwijl een immanente benadering niet gericht is op transcendentie, leert ze dat de werkelijkheid door elk moment van ons leven moet schijnen.

De term verlichting heeft in de boeddhistische filosofie verschillende betekenissen. In boeddhistische teksten wordt het vaak vertaald als “satori” of “non-duaal bewustzijn”. Het woord verlichting wordt vaak door elkaar gebruikt met ‘Neo-Advaita’, een vorm van verlichting die een toestand van non-duaal bewustzijn is. Het laatste wordt meer gebruikt in een niet-religieuze context.

Ascetisme

Ascetisme is een vorm van spiritualiteit die niet uitsluitend met religieuze ordes geassocieerd wordt. Terwijl leden van religieuze ordes naar een toestand van volmaaktheid kunnen streven, kunnen leken hun religieuze tegenhangers overtreffen. De praktijk van ascese kan gaan van het opgeven van tabak of alcohol tot het versieren van het huis of de plaats van eredienst. Een belangrijke factor om te bepalen of ascese iets voor je is, is de context waarin het werd beoefend.

Ascese houdt een leven van verzaking in, dat vaak gekenmerkt wordt door lijden en het overwinnen van de verleidingen van het vlees. Het impliceert beheersing van instincten en legitieme verlangens, ook die welke met seksualiteit te maken hebben. Vroege christenen beoefenden kuisheid en radicale vijandigheid tegenover seksualiteit, maar de praktijk omvatte ook andere aspecten van het leven, zoals werken en vasten. In de loop van de geschiedenis heeft ascese deel uitgemaakt van bijna elke grote godsdienst.